مواجهه مقدس مآبان با پدیده های جدید همواره از موضع مخالفت و امتناع بوده است؛ برخورد با فضای مجازی نیز همان‌طور است که با همه پدیده‌های جدید در طول تاریخ شده است.

مواجهه مقدس مآبان با پدیده های جدید همواره از موضع مخالفت و امتناع بوده است؛ برخورد با فضای مجازی نیز همان‌طور است که با همه پدیده‌های جدید در طول تاریخ شده است. قطعا انسان‌ها بر اساس میزان دانش و آگاهی خود با این موارد برخورد می‌کنند. ما در طول تاریخ حتی نسبت به برخی مواد غذایی جدید که وارد کشور شده بود نیز شاهد رفتار دوگانه‌ای بوده‌ایم. شهید مطهری در کتاب اسلام مقتضیات زمان به آمدن گوجه‌فرنگی که آن زمان چون از ارمنستان آمده بود، ارمنی بادمجان نامیده می‌شد اشاره می‌کند. گویا برخی افراد مقدس‌مآب آن را نمی‌خوردند و به فرزندان خود هم نمی‌دادند. در این کتاب نقل شده که یکی از مذهبیون اصفهان یک پسر دردانه داشت و کسی با او کاری نداشت تا اینکه روزی پدر دید پسر نشسته و ارمنی بادمجان می‌خورد. با کمربند به جان پسر افتاد و گفت هر الواتی و هر خلافی داشتی به تو کاری نداشتیم اما خوردن ارمنی بادمجان را دیگر تحمل نمی‌کنم.

منظور این است که افراد دارای جمود فکری حتی نسبت به مواد غذایی هم این حساسیت‌ها را داشتند. یا وقتی بلندگو آمده بود برخی اجازه نمی‌دادند از آن استفاده شود و می‌گفتند که ابزار تولید صدای شیطان است. حتی قاشق و چنگال هم برای برخی عجیب بود و می‌گفتند چون از فرنگ آمده نباید از آن استفاده کرد. یا در سال‌های اول انقلاب با ویدئو مخالفت می‌شد و بخش قابل توجهی از کشفیات دادگاه انقلاب و کمیته‌ها همین ویدئو بود. بعد از آن هم پدیده ماهواره مطرح شد و در یکی از دوره‌های مجلس با وجود مخالفت کارشناسان و صاحب‌نظران مرکز پژوهش‌ها قانون منع استفاده از دیش‌های ماهواره را به تصویب رساندند و الان بعد از سال‌ها همچنان قانون است. اتفاقا یکی از نقطه ضعف‌های نظام قانونی ما این است که قوانین به سخره گرفته می‌‌شود، دلیلش نیز این است که موضوعیت ندارد.برخورد با پدیده فضای مجازی نیز جدای از این موارد نیست. حضرت آیت‌الله جوادی‌آملی تعبیری از فضای مجازی دارند و می‌گویند که فضای مجازی اتفاقا عین حقیقت است و ما مجازا به آن می‌گوییم فضای مجازی. به هر حال این ابزاری است که امکان ارتباط را برای انسان‌ها فراهم کرده و مرزهای زمینی، دریایی و هوایی که توسط مرزداران با اسلحه کنترل می‌شد را برداشته و ارتباط همه انسان‌ها را ساده کرده است. هر فردی به عنوان یک کاربر همزمان می‌تواند از مطالب دیگران مطلع شود و به دیگران خبر و مطلب بدهد و درباره هر پدیده‌ای اظهارنظر کند. قطعا این یک ظرفیت است و ما اگر به هر دلیلی نتوانسته‌ایم این ابزارها را تولید کنیم نباید به جای آنکه به تعبیر مقام معظم رهبری نهضت تولید محتوا را ایجاد کنیم، به فکر محدود کردن ابزارها باشیم زیرا تجربه نشان داده که این روش‌ها عملا موفق نیست.اکنون شاهدیم که دوستان ما در مجلس یازدهم به این حیطه ورود کرده‌اند و بخشی از مسوولان که با نظام فرهنگی کشور و پدیده‌ای جدید بیگانه هستند و همواره بر رفتاری سلبی تاکید می‌کنند، به جای اینکه راه جدیدی به روی مردم باز کنند، یک صدا تلاش می‌کنند تا در جهت بستن این فضا و ایجاد محدودیت بیشتر حرکت کنند.همچنین اصراری که بر حاکمیت مطلق صدا‌وسیما بر عرصه فضای مجازی دارند، اساسا خلاف قوانین موضوعه است. ما در مجلس دهم تلاش کردیم که چارچوب‌های مربوط به وظایف وزارت فرهنگ و ارشاد، سازمان صدا‌وسیما و وزارت ارتباطات را تعیین کنیم اما به نتیجه نرسید. الان هم که میدان خالی شده و آقایان در همان مسیر سابق حرکت می‌کنند. در حالی که عقلانیت ایجاب می‌کند فضای مجازی را به روی مردم باز نگاه دارند و امکان استفاده از این فضا را به عهده مردم بگذارند و نخبگان را بر این فضا حاکم کنند، اصرار به استفاده از روش‌های سلبی دارند که هیچ جای دنیا جواب نداده است.به نظر من حتی سازمان صدا‌وسیما را باید از این وضعیت خارج کنند. همان‌طور که بخش اقتصادی اصل ۴۴ اصلاح شد و بانک و بیمه خصوصی داریم، رادیو و تلویزیون را هم می‌توان خصوصی کرد و دائما در حال وصله‌پینه کردن سازمان بی‌کیفیت صدا‌وسیما نبود. قطعا این روش‌ها جواب نمی‌دهد و اگر خروجی عملکرد دوستان در مجلس یازدهم این باشد، کشور در بهترین حالت چیزی شبیه کره‌شمالی خواهد شد و لازم است که در این خصوص هشدارهای لازم را بدهیم.

*رییس کمیسیون فرهنگی در مجلس دهم

  • نویسنده : احمدمازنی